Istota i zadanie światopoglądu cz. 6

Autor: | Opublikowane w Podstawy światopoglądu Brak komentarzy | Tagi: światopogląd oświeceniowy a romantyczny, światopogląd oświecenia w polsce, ograniczony światopogląd, światopogląd pozytywistów, światopogląd polityczny

Bez tego charakteru jasności, który już powyżej określiliśmy jako dokładne poznanie pojedynczych cech, wchodzących w pojęcie owego pierwiastka, nie może być naprzód mowy o prawdziwym światopoglądzie. Będzie to mglisty może chwiejny obraz naszej fantazji, ale nie wykwit najwyższy nauki i filozofii, nie poznane mające kierować całym naszym postępowaniem.

Zatem nie może być dalej mowy o tym, by taki światopogląd mógł mieć jakiś znaczny wpływ na życie nasze. A przecież jednym z głównych zadań światopoglądu jest to, ażeby nam przyświecał w naszych czynnościach; aby był drogowskazem wśród najrozmaitszych kolizji życia; ażeby nam przypominał wieczne i prawdziwe ideały, jeśliby wzrok nasz chciał się znowu zwrócić ku ziemi. Światopogląd prawdziwy powinien skupiać wszystkie siły naszej woli i rozumu, nadać im jeden, jednolity kierunek, a przez to podnieść wartość i siłę moralną i społeczną człowieka. Bez tej zaś cechy jasności o spełnieniu tego tak ważnego zadania ani mowy być nie może. Bez niej światopogląd będzie tylko zabawką dla rozumu, będzie podobny do kosztownych ram, w których znajduje się obraz bezwartościowy. Światopogląd wskazuje nam cel i żądanie nasze; jeżeli cel jest niejasny, mglisty, chwiejny, jakże drogi do celu prowadzące mogą być jasne i pewne? jakże może się rozwijać i wzrastać siła moralna? jakże zapał prawdziwy, wytrwały ogarnąć całe jestestwo nasze?