Istota i zadanie światopoglądu cz. 18

Autor: | Opublikowane w Podstawy światopoglądu Brak komentarzy | Tagi: światopogląd antropocentryczny, światopogląd ateistyczny, światopogląd a filozofia, światopogląd a religia, światopogląd antyczny, światopogląd a wychowanie

Wobec takich pochwał, jakich Ostwald dla swego systemu nie szczędzi, zastanowić musi fakt, że ten sam Ostwald na innym miejscu otwarcie przyznaje, iż pogląd energetyczny jest tylko jednostronną abstrakcją, tylko „tymczasowym mniemaniem”. Mamy tu także przykład, że uczony ze swej specjalnej dziedziny chce objąć cały świat i całą jego różnorodność wtłoczyć w ciasne granice swego fachu. Prawda, że rzeczy poznajemy tylko o tyle, o ile na nas działają, że więc wszędzie możemy wykazać czynnik energetyczny; lecz niemniejszą jest prawdą, że to tylko jedna strona rzeczywistości. Z tego bowiem jeszcze wcale nie wynika, jakoby wszystko było tylko energią, jakoby poza energią nie było substancji, nie było przypadłości ani przyczynowości. Jeżeli więc w oczach Ostwalda cały świat jest jednym olbrzymim magazynem energii i nic więcej, to jest to pogląd co najmniej bardzo hipotetyczny. Jest to dowolną hipotezą, że ciała wraz ze swoimi własnościami i czynnościami nie są niczym innym, jak energią. Jeszcze bardziej dowolna,, hipotezą jest twierdzenie, że za pomocą energii można wszystko wytłumaczyć, i że zasada przyczynowości jest identyczną z prawem zachowania energii. A najdowolniejszą hipotezą jest mniemanie, jakoby można całe życie psychiczne pojmować, jako dalszy ciąg tych samych zmian energetycznych, które widzimy w materii.