Istota i zadanie światopoglądu cz. 12

Autor: | Opublikowane w Podstawy światopoglądu Brak komentarzy | Tagi: światopogląd humanistyczny, światopogląd horacego, hyrkaniczny światopogląd, humanizm swiatopoglad, humanizm światopogląd renesansu, światopogląd renesansowego humanisty

Jak z dwu powyższych cech, tak i z tej trzeciej własności światopoglądu wypływają liczne i ważne konsekwencje. I tu także pokazuje się, że nie tyle ważną jest kwestia, czy może zjawiska psychiczne i fizycznie są tylko dwiema stronami jednej i tej samej istoty numeralnej, jak raczej kwestia, czy istnieje byt absolutny, od którego wszystkie rzeczy zależą, i czy ten byt absolutny jest istotą rozumną, wolną, twórcą świata, lub też jakimś bytem nieosobowym, z którego cały świat z koniecznością mechaniczną wypływa.

Dalej pokazuje się tu naocznie, jaką wartość dla człowieka posiada współczesna metafizyka t. zw. indukcyjna. Posługując się jedynie metodami, używanymi w naukach empirycznych, metafizyka taka musi się koniecznie opierać na najrozmaitszych hipotezach. A jeżeli już ogólniejsze prawa przyrody sformułowane przez nauki empiryczne, są hipotetyczne tylko, to uogólnienia, wykonywane przez metafizykę indukcyjną na podstawie tych praw, muszą być hipotezami w drugiej potędze. Wszyscy też zwolennicy metafizyki indukcyjnej uznają otwarcie hipotetyczny charakter swych ostatecznych wywodów; w dziwnej zatem sprzeczności z tymi wyznaniami stoi przypuszczenie, jakoby za pomocą metafizyki, będącej z natury rzeczy hipotetyczną, można dojść do światopoglądu, nie zawierającego w sobie żadnej hipotezy.